قازاقستان • 08 قاڭتار, 2018

ەكى دۇركىن باتىر انالارعا – ەسەلى قامقورلىق

750 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن تورتەم تاپقان كەلىنشەكتەر تۋرالى قالام تەربەپ وتىرىپ, ءبىر بالانىڭ ءوزىن قاتارعا قوسۋدىڭ ءوزى انا ءۇشىن از ۋايىم ەمەس ەكەنىن ويلاعانبىز. اكە-شەشە ءاربىر پەرزەنتى ءۇشىن شىبىن جانىن شۇبەرەككە ءتۇيىپ ءجۇرىپ, تىلەكشى, تاربيەشى, اسىراۋشى بولاتىنىن ايتۋدىڭ ءوزى ارتىق. ال ەندى تورتەم تاپقان قانداي؟! دۇنيەگە اكەلگەن بالالارىنىڭ سانىن جەتىگە دەيىن جەتكىزىپ, «التىن القا», «كۇمىس القا» تاعىپ وتىرعان زامانداستارىمىزدى اللا جارىلقاسىن!  

ەكى دۇركىن باتىر انالارعا – ەسەلى قامقورلىق

بىراق ءبىزدىڭ زامانىمىزدا سيرەك بولسا دا 14-15-كە دەيىن بالا تاۋىپ, ءبارىن ءوسىرىپ-ءوندىرىپ وتىرعان جاندار تابىلادى. ءار ايماقتا, ءار وڭىردە وسىنشاما ۇل-قىزدى ۇياسىنا دا قوندىرىپ, قياسىنا دا جەتەلەپ, ارقايسىسىنىڭ قيىندىعى مەن قىزىعىنا كەزەك كونگەن ءورىستى اتا-انالاردى نەگە بولە-جارىپ دارىپتەمەيمىز؟

بۇلاردىڭ بەينەتى كەشەگى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا ەكى دۇركىن كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى بولعانداردان ءبىر مىس­قال دا كەم ەمەس, ارتىق بول­ماسا. بۇلار – ەكى دۇركىن باتىر انالار!

ءسوزىمىز قۇرعاق بولماسىن, وسى زاماندا ەكى دۇركىن با­تىر انالار بار ما ءوزى دەپ, الەۋ­­مەتتىك جەلىلەردەن سۇراتۋ سالعىز­عانىمىزدا, بار بولىپ شىقتى.

ء«بىزدىڭ اقتوبە وبلىسى ىر­­عىز اۋدانىندا 16 بالا تۋعان اسىل دەگەن اپامىز بار. مە­نىڭ قۇداشام 16-شى بالا­سىنا تۇرمىسقا شىقتى. سول كىسىنىڭ بالالارىنىڭ بار­لىعى ەڭگە­زەردەي. ەڭ ۇلكەنى «ال­پامىس مەكتەپكە بارادى» كينوسىنداعى مۇنار اتا سياقتى. تاۋ عوي, تاۋ. قىزدارى دا سونداي. اسىل اجە قازىر نەمە­رەلەرىن باعىپ وتىر. 16 با­لاسى, بۇكىل قۇدا-جەك­جات­تارى جينالعاندا ءبۇتىن ءبىر اۋىلداي بولادى عوي. التىن قۇرساقتى اپامىزدان اينالىپ وتىرامىن ىلعي», دەيدى باقىت جانشاەۆا.

ء«بىزدىڭ ماڭعىستاۋدا 15-17 بالا تاۋىپ, تəربيەلەگەن بىرنەشە انا بار», دەپ جازادى بايىرعى ەگەمەندىك ارىپتەسىمىز ماڭدايلى قوسىمباي.

«شەشەمنىڭ قاماش سەيىت­جانوۆا دەگەن اپاسى الماتىدا تۇرادى. 20 بالانى ومىرگە اكەلگەن. قازىر 78 جاسقا كەلدى. بالالارىنىڭ ءبارى امان. قا­ماش اپامىز نەمەرە-شوبەرە ءسۇيىپ وتىرعان باقىتتى اجە», دەپتى ازامات ەسەنجول اتتى زامانداس. سول سياقتى جانسايا نۇرتا­زينوۆا ءبىر قۇرداسى 17 بالانىڭ ءبىرى ەكەندىگىن ايتىپ, ءسۇيىنشى سۇرايدى.

ال ايتكۇل شالعىنباەۆا 18 بالا تاپقان انا بار ەكەندىگىن ايتادى, ول كىسىنىڭ وتباسىنا كەزىندە «گازەل» كولىگى بەرىلدى. ەندى بالالارى ازامات بولىپ كەتكەن بولار دەسە, ونىڭ ءسوزىن ەرلان ورىستەمبەكوۆ تە قولداپ, ء«يا, ول كىسى بار. 18 بالاسى دا ەرجەتتى. نەگىزى 21 بالا تاپقان. ءبىزدىڭ اۋىلدا تۇرادى. بۇلار كار­شىعاەۆتار وتباسى. بالالارى ءۇيلى-باراندى بولىپ وتىر. قازىر سول «گازەلىمەن» جالاعاش پەن اۋىل ورتاسىندا قاتىناپ ءجۇر», دەپ قۋاتتايدى. سول سياقتى قانشاگۇل مۇستا­فاەۆا وسى اقپاراتتى راستاپ, «بۇلار قار­شىعاەۆتار وتبا­سى, جارى فاتي­ما اپا. نەگى­زى قالانىڭ تۇرعىندارى. تىركەۋدە قىزىلوردا قالاسىندا. ال وزدەرى جالاعاشتىڭ ەڭبەك اۋىلىندا تۇرادى. ءبىر بالاسى وسىدان 3-4 جىل شاماسىندا قايتىس بولدى. باسقا بالالارى بالالى-شاعالى بولدى», دەپتى.

ەندى شىمكەنت قالاسىنان قارلىعاش ەگەنوۆا تۋىسقان اپاسى انار باتىروۆا 15 بالا تاۋىپ, ونىڭ 14-ءى امان-ەسەن جەتىلگەنىن باياندايدى. قازىر كۇيەۋىنىڭ تەگىنە جازىلىپ, جاپاباەۆا بولىپ ءجۇر دەپتى.

قالامى قارىمدى ارىپ­تەستىڭ ءبىرى تولقىن سادىروۆا 20 بالا كوتەرگەن انادان سۇح­بات العانىن جازادى. ءبىر-ەكەۋى شەتىنەپ كەتكەن, ەكەۋىن ەنەسى تۋىستارىنىڭ باۋىرىنا سالعانىن, قالعان 16 بالانى ءوزى قاتارعا قوسقانىن ايتادى.

ال جۋرناليست ايشا تۇر­ما­­عانبەتوۆا 18 بالا تۋ­عان قاناي قۇدايبەرگەن دەگەن قايىن اپا­سى تەمىرتاۋ قالا­سى­نىڭ قاسىن­داعى اقتاۋ كەن­تىندە تۇرا­تىنىن حابارلايدى.

بۇل از بولسا, جەتكەر ءجۇ­سىپ قىزىلوردا وبلىسىنىڭ تەرەڭ­­وزەك اۋدانىندا 23 بالا تاپقان انا بار, ۇمىتپاسام ول كىسى 4 رەت ەگىز تاپقان دەپتى.

ەندى قاراپ وتىرساق, كوپ بالالى انالاردى «التىن القا» جانە «كۇمىس القالارمەن» ماراپاتتاۋ تۋرالى ەل پرەزيدەنتىنىڭ 2016 جىلعى 21 شىلدەدەگى №303 جارلىعىنا سايكەس انا­لارعا التىن جانە كۇمىس القا­لا­رىمەن قاتار, وردەن كى­تاپ­شا­لارى بەرى­لەتىنى بەلگىلى جا­نە كوپ بالالى انالارعا, ال­قا يەگەرلەرىنە 6 اەك, ياعني 12 685 تەڭگە كولە­مىندە ارنا­يى مەم­ل­ەكەتتىك جاردەماقى بە­رى­لەدى. سونىمەن قوسا, بۇل سا­ناتتاعى ازاماتتارعا سا­لىق كودەكسىنە سايكەس, سالىق تو­لەمدەرى بويىنشا جەڭىل­دىك­تەر قاراستىرىلعان.

الايدا 7 بالا تۋعان جا­نە 17 بالا وسىرگەن التىن قۇرساق­تى انالاردىڭ قۇقىعى بىردەي, بىراق بەينەتى ەكى ەسە.

ەندەشە ەكى دۇركىن كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارى كەتكەن زاماننىڭ ۇلەسىندە قالسىن دەپ تىلەيىك. بىراق ەكى دۇركىن باتىر انالاردى نەگە ەرەكشە قام­قورلىققا الماسقا؟! نەگە مەملەكەت تاراپىنان ەكى ەسە جاقسىلىق جاساماسقا! ولار ىلۋدە بىرەۋ!

ايناش ەسالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار